Pandemia dezinformacji – czy jest na nią lekarstwo?

Jak demaskować fake newsy? Dlaczego w nie wierzymy? Czym grozi dezinformacja o COVID-19? Na te i inne pytania podczas Dialogu Obywatelskiego online w poniedziałek 26 kwietnia br. odpowiedzą wirusolog dr hab. Tomasz Dzieciątkowski, socjolog dr Tomasz Sobierajski, Piotr Świtalski z Komisji Europejskiej oraz Aleksandra i Piotr Stanisławscy, autorzy bloga „Crazy Nauka”.

Pandemia koronawirusa to temat nieschodzący z nagłówków w mediach od ponad roku. Niestety, w parze z codziennie napływającymi informacjami o szczepionkach i postępach w walce z SARS-Cov-2, idzie prawdziwy zalew fake newsów. Wszechobecna dezinformacja jest na tyle szkodliwa, że część osób rezygnuje ze szczepień, obawiając się wręcz o swoje zdrowie i życie, a część nadal nie wierzy w istnienie pandemii.

– Praktyka dezinformacji i fake newsów trafia na żyzny grunt w przypadku omawiania zjawisk skomplikowanych, mało znanych i budzących emocje u ludzi. Niestety, bardzo często, gdy stajemy do walki z danym mitem, jesteśmy już poniekąd na straconej pozycji, gdyż zasięgi fejków są zazwyczaj o wiele większe, niż jakichkolwiek sprostowań. Tym bardziej niedoceniona w tej próbie zwalczania dezinformacji jest rola ekspertów, niezależnych i silnych mediów oraz świadomości w społeczeństwie, jak nie dać się nabrać i zmanipulować – mówi Piotr Świtalski, Kierownik Działu Prasowego Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.

Aby pokazać jak działają mechanizmy tworzenia fake newsów i na co zwrócić uwagę, żeby odróżnić pseudonaukowe teorie od wiarygodnych doniesień, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce zaprasza na spotkanie online – Dialog Obywatelski „PANDEMIA DEZINFORMACJI” z udziałem ekspertów:

  • wirusologa dr hab. Tomasza Dzieciątkowskiego z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego;
  • socjologa dr Tomasza Sobierajskiego z Uniwersytetu Warszawskiego;
  • Piotra Świtalskiego z Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce;
  • Aleksandry i Piotra Stanisławskich, dziennikarzy prowadzących bloga „Crazy Nauka”.

Zdaniem dr hab. Tomasza Dzieciątkowskiego, „szczepienia są jednym z największych osiągnięć medycyny, razem z antybiotykami oraz odkryciem narkozy. Ich stosowanie pozwala na kontrolę chorób zakaźnych. Wirusolog zdecydowanie podkreśla, że w szczepionkach przeciwko SARS-CoV-2 zarejestrowanych w Polsce nie ma kompletnego wirusa – nie mogą więc one powodować zakażenia, oraz że szczepionki oparte na technologii mRNA nie zmieniają naszego materiału genetycznego. Technologia ta w ogóle pomija etap jądra komórkowego.

Pandemia dezinformacji – czy jest na nią lekarstwo?

To oczywiście tylko jedne z niezliczonych nieprawdziwych doniesień krążących wokół szczepień i pandemii koronawirusa. Aleksandra i Piotr Stanisławscy prowadzący popularnego w Polsce bloga naukowego „Crazy Nauka” podkreślają, że fake newsy szerzące się podczas pandemii COVID-19 żerują na ludzkim strachu i niedostatecznej wiedzy na temat choroby oraz zapobiegających jej szczepień.

– Do uwiarygodnienia przekazywanych bzdur ich twórcy często wykorzystują fałszywe autorytety lub manipulację kontekstem. Wiedząc o tym i znając najczęściej pojawiające się wątki tej narracji, można dość łatwo zdemaskować większość fałszywych informacji – mówią Aleksandra i Piotr Stanisławscy.

Naturalny dla człowieka lęk przed nieznanym wykorzystują często przeciwnicy szczepień. – Ruchy antyszczepionkowe robią wszystko, żeby swoje pseudonaukowe przypuszczenia, oparte na emocjach sądy i wewnętrzne lęki przedstawić w sposób, który do złudzenia przypomina język nauki. Jest to paradoks, bo ludzie, którzy występują przeciwko osiągnięciom naukowym, próbują udawać naukowców, podpierając się zarówno fałszywymi „badaniami”, jak i wątpliwymi autorytetami – dodaje socjolog dr Tomasz Sobierajski.

Dialog Obywatelski „PANDEMIA DEZINFORMACJI” odbędzie się 26 kwietnia (poniedziałek), o godz. 18.00 w formule online – transmisja na żywo na YouTube @komisjaeuropejska oraz Facebook @komisjaeuropejskaSpotkanie będzie miało charakter otwarty – każdy może w nim uczestniczyć za pośrednictwem internetu. W trakcie Dialogu Obywatelskiego będzie można zadawać pytania w komentarzach pod transmisją na Facebooku lub na czacie na YouTube.

Rozmowę poprowadzą Aleksandra i Piotr Stanisławscy, dziennikarze, autorzy bloga naukowego Crazy Nauka https://www.crazynauka.pl/, na którym od dekady piszą o nauce, obalają mity i tropią fake newsy. Laureaci nagród POP Science Śląskiego Festiwalu Nauki w 2020 roku: za bloga Crazy Nauka i za audycję „Homo Science” w radiu TOK FM. Zdobywcy nagrody Popularyzator Nauki PAP Nauka w Polsce.

Dialogi Obywatelskie odbywają się w krajach Unii Europejskiej od 2012 roku. Podczas spotkań z mieszkańcami państw członkowskich, komisarze UE przedstawiają i promują wspólny program działań dla całej Unii. Przede wszystkim jednak słuchają głosów, opinii i propozycji obywateli.